12 Temmuz 2023

Değer Mühendisliği Nedir? Aşamaları ve Marka Yönetimine Kısa Bir Bakış

Değer Mühendisliği,

“Bir projeye odaklı doğan bir hizmetin, ürün ve sürecin değerini daha iyi hale çıkarmanın sistematik yöntemi”

Değer Mühendisliği Nedir?

Değer mühendisliği, bir projenin ürettiği bir ürünün değerini daha iyi hale getirmenin sistematik yöntemini ifade eder. Maliyeti düşürürken “işlevleri yönetmenin” en iyi yolunu belirlemek için bir hizmeti, sistemi veya ürünü analiz etmek için kullanılır.

Değer mühendisliği; sistemin, hizmetin veya ürünün işlevselliğini düşürmeyen alternatif yöntem ve malzemelerin daha ucuz , uygun veya ulaşılır şekilde kullanılmasını teşvik eder.

Çoğu zaman değer mühendisliği, tasarım sürecinin tamamlanmasından sonra gerçekleştirilir, ancak uzmanların alternatif malzeme ve yöntemleri kullanma seceneğini dahil etmelerine izin vermek için en ideali tasarım yapılmadan önce gerçekleştirilmesidir.

Bu projelerin çoğu, değer metodolojisini yürütmek için birlikte çalıştığı konu uzmanları ile takım yaklaşımını tercih eder.

Değer mühendisliği, ihtiyaç duyulan performans, değer, güvenlik ve güvenilirlik ile tutarlı olan ve sürdürülebilir maliyet döngüsünde temel prensipleri yerine getirmek amacıyla tasarlanmış özellikleri, sistemleri, ekipmanları ve malzeme kararlarını analiz etmeye yönelik sistematik bir çaba olarak tanımlanabilir. Bunu yaparken gerekli süreci en düşük maliyetle sağlamaya yönelik sistematik, organize bir yaklaşımda bulunur.

Değer mühendisliği, temel işlevsellikten yani ürüdenden beklenen temel fonksiyonlardan herhangi bir şekilde vazgeçmeden kullanılacak malzeme ve yöntemlerin daha ekonomik alternatiflerle ikame edilmesini amaçlar. Ama öncelikle çeşitli malzemelerin ve ihtiyaçların fiziksel özelliklerinden ziyade temel fonksiyonlarına odaklanır.

Değer mühendisliği aynı zamanda değer analizi olarak da adlandırılır.

“Herkes değer analizini benimsediğinde ve bu sürece aktif olarak katıldığında, fayda kazanan olur ve yaratıcılık, proje hedeflerine ulaşmak için farklı şekillerde kullanılabilir.

Değer Mühendisliği Tam Olarak Bir Krizde Yaratıldı !

Değer mühendisliği sisteminin ortaya çıkışı tam bir tarih dersi gibi:

Hikaye 1940’larda General Electric Co.’ da başladı. Bu, İkinci Dünya Savaşı sırasında hammadde, bileşen parçaları ve vasıflı işgücü sıkıntısı olduğu zamandı. General Electric’teki mühendisler, üretim sürecinin sürekliliğini sağlamak için alternatif bileşenler ve ham maddeler bulmak zorundaydı.

Lawrence Miles, üretimin zirvede olduğu 2. Dünya Savaşı sırasında General Electric için hammadde satın almaktan sorumluydu. Kulağa harika bir iş gibi geliyor, ancak savaş aşırı malzeme kıtlığına neden oldu. Bu, Miles’ın benzer şekilde çalışan uygun alternatifler aramasına neden oldu. Bazı yedeklerin yalnızca uygun maliyetli olmadığını, aslında daha iyi olduklarını keşfetti. Bu farkındalık, bugün daha yaygın olarak değer mühendisliği olarak bilinen “değer analizi” adı verilen yeni bir tekniğin kaynağıydı.

Başlangıcından bu yana, bu değer analizi tekniği birçok endüstri tarafından geniş çapta benimsendi ve Miles’ın asla hayal edemediği kullanımlar için geliştirildi. Değer mühendisliği, sorunları çözmek, istenmeyen maliyetleri belirlemek ve ortadan kaldırmak, işlevi ve kaliteyi iyileştirmek için kullanılır. Değer mühendisliği sürecindeki disiplinli adımların amacı, en düşük maliyet için mümkün olan en iyi değeri arayarak ilk ve uzun vadeli yatırımı optimize etmektir.

Özet,

Değer mühendisliği, bir projenin değerini daha düşük ve belkide daha işlevsel ikame bir araç veya yöntemle maliyeti, hizmeti veya ürünü iyileştirmek için sistematik bir yaklaşımı ifade eder.
Değerleme mühendisliği, ürünün işlevselliğini korurken daha az pahalı olan ikame malzemeleri ve yöntemleri kullanmayı içerir.
Değer mühendisliği konsepti 1940’larda General Electric’te başladı.

Değer Mühendisliğini Anlamak

Değer, işlevin maliyete oranı olarak hesaplanır. Bir işletme, maliyeti düşürerek veya işlevi iyileştirerek bir ürüne değer katabilir. Çoğu şirket değer mühendisliğini, değer geliştirme sürecinde bir ürünün temel işlevinin korunduğu – feda edilmediği – bir maliyet düşürme stratejisi olarak kullanır.

Değer mühendisliği, bir ürünü daha değerli hale getirmek için masrafları ya da maliyetleri azaltmak ve fonksiyonu artırmak için tasarım süecinde yeni veya mevcut ürünlerin gözden geçirilmesidir. Bir eşyanın değeri, bir eşyayı gerekli fonksiyonlarından uzaklaştırmadan en uygun maliyetle üretme şekli olarak tanımlanmaktadır. Bu nedenle, kaliteyi de koruyarak maliyetleri azaltma stratejisi olarak da tanımlanır..

İşlevin Maliyete Oranı

Miles, ürün değerini iki öğenin oranı olarak tanımladı: işlevin maliyete oranı. Bir öğenin işlevi, gerçekleştirmek için tasarlandığı özel işidir ve maliyet ise, öğenin yaşam döngüsü boyunca maliyetlendirilmesini ifade eder. İşlevin maliyete oranı; bir ürünün değerinin, işlevini daha iyi hale getirerek veya maliyetlerinin de düşürülmesinden geçer. Değer mühendisliğinde üretim, tasarım, bakım ve yenileme ile ilgili maliyetler analize dahil edilir.

Örneğin, yeni bir teknoloji ürününün tasarlandığını ve bunun yalnızca iki yıllık bir yaşam döngüsüne sahip olması planlandığını düşünün. Böylece üretim, ürünün varolma sürecinin sonuna kadar katkı sağlayacak en ekonomik malzeme ve kaynaklarla tasarlanacak, üretici ve son tüketicinin bütçesine yönelik tasarruf edilecektir. Bu, giderleri düşürerek değeri artırmanın bir örneğidir.

Başka bir imalat şirketi, bir ürünün işlevini düşük maliyetle optimize ederek katma değer yaratabilir. Bu durumda öncelike ürünün esas amacının detaylı bir değerlendirilmesi ile üründeki tüm bileşenlerin ayrı ayrı analiz edilmesi ve gereklilikleri tartışılır. Değer analizinin bir kısmı, projenin veya ürünün fonksiyonlarına uygun alternatif seçenekler ile ilgili arayışlarda bulunulmasını gerektirecektir.

Özetle;

Değer mühendisliği, bir projede gerekli fonksiyonları en düşük maliyetle sağlamaya yönelik sistematik ve organize bir yaklaşımdır.
Değer mühendisliği, işlevsellikten ödün vermeden malzeme ve yöntemlerin daha ucuz alternatiflerle ikame edilmesini teşvik eder.
Değer mühendisliği genellikle fikir üretmekle başlayan ve değişikliğin uygulanmasıyla biten altı adıma veya aşamaya bölünür.
Değer mühendisliği öncelikle kullanım, maliyet, itibar ve değişim değerlerine odaklanır.
Değer için nihai formül, genellikle işlevin maliyete bölünmesi olarak tanımlanır ve değer mühendisliği, maliyeti en aza indirirken işlevi en üst düzeye çıkarmaya çalışır.

Değer Mühendisliğinde Adımlar

Değer mühendisliği aşağıdaki aşamalara ayrılabilir:

1. Bilgi – Bilgi toplama

Bilgi aşaması, proje bilgilerinin toplanmasını ve projenin amaçlarının netleştirilmesini içerir. Veriler önce toplanır, analiz edilir ve elde edilen bilgiler, projenin önceliklerini ve iyileştirme alanlarını sonuçlandırmak için kullanılır.

Potansiyel sorunlar, ele alınması gereken unsurlar olarak kurucu bileşenlere ayrılır. Bu aşama aynı zamanda ekibin projenin ilerleyişini değerlendirmek için kullanacağı yöntemlerin belirlenmesini de içerir.

Değer mühendisliği, bir ürün yaşam döngüsünün nasıl görüneceğini analiz ederek başlar. Bu süreç, bir ürünün üretimi , satışı ve dağıtımı, ekibi ve organizasyonu ile ilgili tüm harcamaların ve proseslerin olası tahminini içerir .

Değer mühendisleri genellikle bu hususları daha yönetilebilir veri kümelerine ayırır. Atanan mali değerlere ek olarak, değer mühendisleri bir ürünün üretim planı boyunca süreçlere veya öğelerine öncelik verebilir. Değer mühendisliği, farklı üretim aşamaları için zaman, işçilik veya diğer kaynaklarla ilgili beklentileri de değerlendirir.

2. Fonksiyon/ İşlev Analizi

İşlev analizi aşaması, proje aşamalarında işlevlerin belirlenmesini ve değerlendirilmekte olan her öğe için bir fiil/isim kombinasyonu ile bunların tanımlanmasını içerir. İşlev, bir öğenin veya bir dizi öğenin yürütülmesi yoluyla ulaşılacak belirlenmiş hedefler olarak tanımlanır.

Tanımlanan fonksiyonların her biri,

yapılacak iyileştirmeler olup olmadığını ve
yeni bir fonksiyonun gerekip gerekmediğini belirlemek için analiz edilir. Bir fonksiyon örneği olarak “suyu dezenfekte etmeli miyiz” gibi olabilir.

Proje tarafından sunulan işlevi yerine getiren birden çok seceneğe yer bırakacak şekilde davranılmalıdır. Tanımlanan her işleve bir maliyet atanır.

Özetle, bir önceki adımda tanımlanan öğelerin işlevlerini analiz ederiz ve projenin amaçlarına olan gerekliliklerini değerlendiririz.

İşlevlerin iki biçimi vardır; Nihai ürünün varlığı için hayati önem taşıyan “birincil işlevler” ve projenin özü için dikkate değer ancak kritik olmayan “ikincil işlevler”. Bunlar belirlendikten sonra ekip yaratıcı olabilir ve çözümleri araştırabilir.

3. Yaratıcılık- Yaratıcı Düşünme

Ürün için temel beklentilerin belirlenmesiyle birlikte, ekibin yeni, farklı yollar düşünmesinin zamanı geldi. Bu aşama, yeni yaklaşımlar denemeyi, daha önce hiç yapılmamış şeyler üzerinde risk almayı veya mevcut süreçleri yaratıcı bir şekilde yeniden uygulamayı içerir.

Yaratıcı aşama, belkide sürecin en keyifli aşamasıdır. Bu aşamada her yaratıcı fikir değerlendirilecek yeni bir kiriteri de ortaya çıkarır. Ama elbette bunu bilgi toplama ve işlev analizi aşamasının sonrasında yapacağımız için bize güzel bir çervede sunar.

Bu adım belirlenen işlevleri gerçekleştirmenin çeşitli yollarını keşfetmeyi, mevcut sistemlere veya yöntemlere alternatifler üzerinde beyin fırtınası yapılmasına olanak sunar.

Beyin fırtınası, insanları yaratıcı olmaya zorlar ve ekip üyelerinin sunulan sorunlara karşı olası tüm çözümler veya işlevin alternatifleri hakkında değerlendirme yapmasına olanak tanır.

Yaratıcı fikirlerden yararlanan değer mühendisleri, ürünün başlangıçtan bitişe nasıl oluşturulacağını ve dağıtılacağını yeniden hayal ederler. Bu aşama, ekip üyelerinin eleştiri korkusu olmadan özgürce beyin fırtınası yapmaya teşvik edilmesi gereken “fikir oluşturma” nın en özgür halidir.

Yaratıcı düşünme örnekleri, kullanılan malzemeleri değiştirmeyi, ürünün tasarımını değiştirmeyi, gereksiz özellikleri kaldırmayı, esnekliği esneklikle değiş tokuş etmeyi veya üretim sürecinin adımlarını/sırasını değiştirmeyi içerebiliceği gibi kişileri, yeteneklere göre ekipleri de bu aşamada baştan kurgulayabilir.

4. Değerlendirme

Değerlendirme aşamasında, yaratıcı aşamada önerilen çözümlerin ve alternatiflerin her birinin yararları ve zararları listelenir. Ekip, her avantajı ve dezavantajı genel sebepleriyle açıklamalıdır.

Şu anda masada olan bir sürü fikir varken, hangilerinin makul olup hangilerinin olmadığına karar verme zamanı. Her fikir genellikle avantajları ve dezavantajları açısından değerlendirilir. Değer mühendisliği ekibi, her bir çetelenin miktarına odaklanmak yerine, hangi artıların ve eksilerin muadillerinden daha ağır bastığını düşünmelidir.

Örneğin, tek bir değişiklik beş yeni fayda sağlayabilir. Ancak bunu yapmak, şirketin en çok mal ihraç ettiği bir ülkeye dağıtımı yasaklar . Bu durumda, beş fayda bir dezavantajdan daha ağır basmayabilir.

Dezavantajlar avantajları aştığında ya da fayda esasında anlamını yitirdiğinde değerlendirilmek üzere diğer alternatiflere geçilir.

Özetle,

Değerlendirme için kullanılacak kriterleri tanımlar.
Yaratıcı oturumdan kaynaklanan fikirleri analiz eder ve yargılar. Pratik olmadığı veya ek çalışmaya değmediği anlaşılan fikirler elenir.
Maliyet tasarrufu ve değer iyileştirme için en büyük potansiyeli temsil eden fikirler daha da geliştirilir. Bazı durumlarda maliyetler dışındaki etkileri (program etkileri, estetik, vb.) hesaba katmak için ağırlıklı bir değerlendirme uygulanır.

5. Geliştirme

Geliştirme aşaması, fikirlerin nasıl uygulanabileceğini ve ilgili maliyeti belirlemek için her bir en iyi alternatifin derinlemesine bir analizini yapmayı içerir. Her bir alternatifin incelenmesi maliyet tahminleri, olası senaryoları ve diğer teknik analizlerin oluşturulmasını içerebilir.

Ekip üyeleri, proje için nihai tavsiyelerin uygulanmasında izlenecek süreci açıklayan bir uygulama planı formüle eder.

Fikirler sıralandıktan sonra, en iyi fikirler alınır ve daha fazla analiz edilir. Bu, model planlarının hazırlanmasını, değişikliklerin ve etkilerinin detaylandırılmasını, gözden geçirilmiş mali projeksiyon üretilmesini , fiziksel sunumların yeniden tasarlanmasını ve değişikliğin genel uygulanabilirliğinin değerlendirilmesini içerir.

Değişiklikleri analiz ederken, özellikle diğer departmanlar ertelenen bazı programlardan veya son tarih değişikliklerinden olumsuz etkilenecekse, zaman çizelgesi kısıtlamalarına ve dikkate alınması gereken diğer hususlara dikkat edin. Ayrıca, bir ürünün başabaş noktasının, kuruluşun felsefesi ve mali kapasitesiyle uyumlu olmasını sağlamak için ayarlamanın bir sonucu olarak nasıl değişebileceğini de göz önünde bulundurun.

Özetle,

DM çalışmasının geliştirme aşamasında, fikirlerin çoğu uygulanabilir çözümlere genişletilir.

Geliştirme şunlardan oluşur:

Önerilen tasarım değişikliğinin açıklaması.
Önerinin avantaj ve dezavantajlarını tanımlayarak değerlendirmesi.
Maliyet karşılaştırması
Her öneri, orijinal tasarım yöntemini önerilen değişiklikle karşılaştırmak için kısa bir anlatımla sunulur.
Eskizler ve uygun olan yerlerde tasarım hesapları da çalışmanın bu bölümünde yer almaktadır.

6. Sunum

Sunum aşaması ekibin nihai raporunu sunmak için yönetim ve diğer paydaşlarla buluştuğu yerdir. Ekibin bulgularını, geliştirme aşamasındaki nihai fikirlerin uygulanması gerektiğine ikna etmek için raporları, akış şemalarını ve diğer sunum malzemelerini kullanarak karar vericilere sunması gerekmektedir.

Fikirler, ilişkili maliyetler, faydalar ve potansiyel zorluklar dahil olmak üzere ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Nihai rapor, ekibin çalışma sırasındaki başarılarının bir kaydı ve ekibin müzakerelerinin ve bulgularının bir özeti işlevi görür. Gelecekteki projelerde şirket için bir referans aracı olarak da hareket edebilir.

Tasarlanan planlar ve yapılan sunumlarla birlikte, en iyi fikirleri değerlendirilmek üzere üst yönetime veya yönetim kuruluna sunma zamanı. Çoğu zaman, karar veren grubun alternatifleri değerlendirip karşılaştırabilmesi için aynı anda birden fazla fikir sunulur. Her alternatif, tutarlı bir şekilde, her seçimde adil temsille sunulmalıdır.

Değer mühendisliği, her bir ürünün değerini artırmayı gerektirir; bu nedenle sunumlar, değişikliğin şirkete nasıl fayda sağlayacağı ile başlamalı ve bitmelidir. Sunumlar aynı zamanda gözden geçirilmiş zaman çizelgelerini, finansal projeksiyonları, çizimleri ve riskleri de içermelidir. Çoğu zaman yönetim, değişikliklerle ilgili belirli yanıtlar arayabilir veya sunulandan farklı analizlerin yapıldığını görmek isteyebilir.

7. Uygulama

Projenin uygulanması, yönetimin ekip tavsiyelerini onaylamasından sonra başlar. Yönetim veya diğer karar vericiler tarafından talep edilen değişiklikler varsa, bu değişiklikler uygulamaya başlamadan önce uygulama planına dahil edilmelidir.

Ekip, projeyi uygularken, değeri artırma birincil hedefine ulaşılmasını sağlamalıdır. Projenin gerçek maliyet tasarrufları, tavsiyelerin uygulanmasına dayalı olarak belirlenmelidir.

Yönetim, değişikliklerle ilerlemek için onay verdikçe, değer yönetimi teorik bir uygulamadan bir değişiklik yönetimi uygulama sürecine geçer. Önerilen değişiklikler kabul edildiğinde, yeni ekipler oluşturulur ve gözetim alanları atanır. Değer mühendisi ekip liderleri, nelerin ayarlandığını ve beklentilerin yeni gerçeklerle nasıl uyumlu hale getirildiğini izlemek için genellikle değişikliklerle meşgul olur.

Değer Türleri

Analistler, değer mühendisliğini gerçekleştirirken genellikle ‘değeri’ nasıl tanımlayacaklarını düşünmelidir. Ne de olsa, bir müşterinin bir ürüne ilişkin algısı, malın kendisine atfedilen değerine bağlı olarak başka bir müşteriyle karşılaştırılabilir. Genel olarak, değer mühendisliği tarafından tanınan dört temel değer türü vardır:

Kullanım değeri

Kullanım değeri, birincil değer türüdür ve malın nitelikleri tarafından belirlenir. Bu özellikler, ürünün neler yapabileceğini, nasıl kullanıldığını ve amacının ne olduğunu tanımlar. Bu, büyük ölçüde tüketicilerin rakipleri olmadan yalnızca belirli bir maldan değer elde edebildiği ürün farklılaştırmasıyla bağlantılıdır.

Bir ürünün kullanım değeri, değer mühendisliğinin temel amacıdır. Bir kullanım değeri olmadan, tüketiciler başlangıçta malları satın almazlardı. Örneğin, bir ayakkabı türü birinin ayaklarını yeterince koruyamıyorsa veya onu sokakta yürüyebilecek hale getirmiyorsa, ayakkabının kullanım değeri çok azdır veya hiç yoktur. Kullanım değeri olmayan ürünler, hiçbir amaca hizmet etmedikleri için eninde sonunda başarısız olacaktır.

Maliyet değeri

İyi bir kullanım değerine sahip olduğumuzu varsayarsak, şimdi bunu daha iyi hale getirmeyi düşünmenin zamanı geldi varsayalım. Ayakkabıların yürüyüş için sağlam, aşınma ve su geçirmez noktasında harika olduğunu varsayalım. Bu, ayakkabıların üretilmesi için deneyim ve emek, üretimi için özel olarak işlenmiş hammaddeler ve tüketici güvenliği için birinci sınıf kalite kontrol gerektirebileceği anlamına gelir.

Bu örnekte, yukarıda belirtilen değişkenlerin tümü, farklı değerlere sahip farklı maliyet değişkenlerini temsil etmektedir. Bir tüketici ideal fiyatı, ayakkabıları 500 tl/çift olarak değerlendirirken şirket, maliyet değerinin 750 tl/çift olduğunu belirlerse, şirketin denklemi nasıl yeniden dengeleyeceğini değerlendirmesi gerekir. Bu durumda şirketin müşteriye kafasındaki değerden daha yukarıda bir fiyat sunmasının gerekçelerini çok iyi anlatması gerekir ki bu da değer mühendisliğinin marka yönetimi ve pazarlama açısından önemini de ortaya koyar. Alternatif olarak, bir müşteriden çok yüksek fiyatlar talep etmek, muhtemelen negatif bir maliyet değeri verecektir. Ya da şirket hedeflediği müşteri/fiyat segmentine yönelik yeni bir ayakkabı tasarlayacaktır.

Maliyetleri alternatif çözümlere dağıtın. Bu süreçte ekibin iki önemli soruyu yanıtlaması gerekiyor:

Çözümün bugün maliyeti ne olacak?
Ve tesisin yaşam döngüsü boyunca maliyeti ne kadar olacak?

Sürecin bu adımında tasarım ekibinin en iyi aracı, mevcut maliyet verileridir. Tarihsel fiyatlandırma, bilinen malzemeler, ekipman ve görevler için maliyetlerin kaba bir tahmini için harikadır, ancak değer mühendisliği sürecinde yetersiz kalabilir.

Proje tahminlerinin birim maliyetlerine kadar ayrıntılı olması gerekir. Bu ayrıntı düzeyine ulaşmaya ve uygulanabilir alternatif çözümleri değerlendirmeye yardımcı olmak için birçok deepartman; mal sahibi, mühendis ve diğer profesyoneller, güvenilir bir uzmandan alınan doğru maliyet verilerine güvenir. Son derece güvenilir, ayrıntılı, yerelleştirilmiş ve doğru bir maliyeti veritabanı edinilir. Böyle sağlam bir kaynak, değer mühendisliği için idealdir çünkü on binlerce geçerli alternatif içerir.

Proje ekibinden gelen girdiler ve kullanım ömrü ile maliyet ürünleri, alternatif çözümün uzun vadede ne kadara mal olacağının yanıtlanmasına yardımcı olur. Bu adım, muhtemelen seçim yapabileceğiniz üç seçenekle sonuçlanacaktır: orijinal tasarım, şimdi biraz daha pahalı olan ve daha sonra biraz daha az maliyetli olan ve şimdi biraz daha az ve daha sonra biraz daha pahalı olan nihai bir çözüm.

Saygı Değeri

Kullanım değeri bir ürünün fiziksel faydasını tanımlarken, tüketiciler aynı zamanda genellikle ürünün ne olduğunun ötesine geçen gerçek değeri de deneyimleyebilirler. Örneğin, yukarıdaki ayakkabı Nike’tan geliyorsa, tüketiciler, marka tanınırlığının ek saygınlık avantajı nedeniyle ayakkabı için daha yüksek tutar ödemeye razı olabilir.

İtibar değeri genellikle pozitif olmasına ve marka bilinirliği ile ilişkilendirilmesine rağmen, negatif de olabilir ve marka uyumsuzluğuyla ilişkilendirilebilir. Bu genellikle ürünün hedef tüketicisi ile ilgilidir. Örneğin, düşük maliyetli bütçe bilincine sahip tüketiciler, Apple’ın yenilikçi, daha yüksek maliyetli ürün serisini değerlendirdiklerinde olumsuz bir itibar değerine sahip olabilirler.

Değişim Değeri

Değerin son ve en küçük bileşeni, bir ürünün mübadele edilebilirliği ile ilgilidir. Uluslararası nakliye ve tedarik zinciri yönteminin kullanıma girmesiyle, artık neredeyse her tüketicinin herhangi bir ürünü makul bir sürede alması daha kolay hale geliyor.

Yine de, değer mühendisi, bir ürünün dağıtımını, bir ürünün fiziksel özelliklerini ve onu malın kolayca satın alınabilmesi veya alınıp satılabilmesi için onu yapan diğer nitelikleri nasıl kolaylaştıracağını bilmelidir.

Değer Mühendisliği ve Değer Analizi

Değer mühendisliği genellikle bir ürün üretilmeden önce kullanılan teknikken, değer analizi mevcut bir ürünü analiz etmek için kullanılan tekniktir. Değer analizinin amacı genellikle, değeri artırmak amacıyla mevcut bir dizi maliyet ve faydayı gözden geçirmektir.

Değer mühendisliği, değer kaybını önlemek için daha erken yapılırken, değer analizi olaydan sonra yapılır ve ürün eksikliklerini gidermek için kullanılabilir. Değer mühendisliği genellikle üretime yardımcı olmak için kullanılırken, değer analizi bazen işletme veya satış departmanında daha yoğun olarak kullanılabilir.

İki terim sıklıkla birbirinin yerine kullanılabilse de, değer mühendisliği gereksiz maliyetleri veya eksik değeri önleme uygulaması iken, değer analizi maliyetleri veya negatif değer bileşenlerini ortadan kaldırma uygulamasıdır. Değer analizine yanıt olarak yapılan değişiklikler, bir ürünün yaşam süresinin farklı aşamalarında meydana gelebilirken, değer mühendisliği yalnızca ilk ürün aşamasında gerçekleşir.

Özetle;

Değer Mühendisliğinin Rolü Nedir?

Değer mühendisliği, bir müşterinin aldığı değerin en üst düzeye çıkarılmasını sağlamak için bir ürün tasarlama sürecidir. Bu, bir ürünün finansal değerlendirmesi ile birlikte ürünün işlevlerini dengelemeye yönelik dikkatli bir faaliyettir. Genel olarak, değer mühendisliği, maliyetleri en aza indirirken bir tüketicinin elde ettiği faydayı en üst düzeye çıkarmaya çalışır.

Değer Mühendisliğinin Aşamaları Nelerdir?

Değer mühendisliği genellikle altı veya yedi aşamaya ayrılır: bilgi toplama, analiz, beyin fırtınası, değerlendirme, plan geliştirme, sunum ve uygulama. Aşamalar, ilgili verilerin toplanmasından yönetimin olası değişiklikler hakkında ne düşündüğünü görmek için alternatifler tasarlamaya kadar uzanır.

Değer Mühendisliği Neden Önemlidir?

Değer mühendisliği; ekiplerin, yöneticilerin, şirketin, hatta paydaşların ve tabiki müşterilerin memnuniyetini sağlama sürecidir ve üretim süreci ile birlikte ürünün faydasını en üst düzeye çıkarmak için uğraş verir. Bir ürünün kullanımı, maliyeti veya işlevselliği dikkate alınmadan, bir sorunu çözmediği veya doğru finansal fiyatları yansıtmadığı için pazardaki yerini kaybedebilir. Değer mühendisliği önemlidir, çünkü bir şirketi karlılığı en üst düzeye çıkarmak için gelecek planlarını değerlendirmeye zorlar.

Değer Mühendisliğinde Değer Türleri Nelerdir?

Değer mühendisliği genellikle değerleri kullanım, maliyet, değişim ve itibar değerine ayırır. Diğer departmanlar tüketici faydasını tanımlamak için farklı kategoriler kullanabilse de, nihai amaç bir tüketicinin tüm faydalarının analiz için yakalanmasını sağlamaktır.

İkinci Bölüm:

Değer Mühendisliği, Marka Yönetimi ve Pazarlamaya Kısa Bir Yaklaşım

Değer mühendisliği, bir ürünün potansiyelini boşa harcamamasını sağlama sürecidir. Amacı veya değeri olmayan ürünler pazarda kaybolacak ve çok az kar getiren veya hiç kar getirmeyen bir şirket için maliyet sorunları haline gelecektir. Değer mühendisliği uygulayarak bir şirket, bir ürünün müşterilerine nasıl daha iyi hizmet verebileceğini, nasıl değer yaratılabileceğini ve maliyetlerin en aza indirilebileceğini değerlendirir.

Pazarlama açısından, değer mühendisliği, bir ürünü modası geçmeden önce belirli bir süre dayanacak şekilde tasarlamak için kullanılır. Genellikle, bir ürünün stilistik veya pratik olarak belirli bir süre içinde eskimesi beklendiğinden üretici, amaçlanan amacı ortadan kaldırmadan maliyetlerden tasarruf etmek için değer mühendisliğini kullanır.

Ürün, yüksek kaliteli bileşenler kullanılarak tasarlanabilirken; değer mühendisliği, üreticilerin, nihai olarak tüketiciye yansıtılacak olan üretim sürecine gereksiz maliyetler yüklemekten kaçınmak için alternatif düşük maliyetli bileşenleri kullanmalarına olanak tanır.

Üretici, ürünün temel amacını korurken, ürünün kullanım ömrünü karşılayan daha ucuz bileşenler kullanır ya da ürettiği standarta göre müşteri profiline yönelik çalışmalar yapar. Bu kararlar şirket yönetimi ve hedefleriyle ilgilidir.

Marka Yönetimi ve Pazarlama Stratejileri için Değer Mühendisliği

Ürün ve Hizmet pazarlarının dinamizmini, yüksek düzeyde rekabet ve teknolojideki sık değişiklikler belirler. Orta ve küçük işletmelerin en önemli sorunlarından biri marka yönetimi ve pazarlama faaliyetlerini ne yazık ki sona bırakmasıdır. Bu nedenle, ürün geliştirme sürecinde, gelecekteki tüketicileri dahil ederek ve teknik sürecin oluşturulmasından marka değerine ve hedefine, artı bitmiş ürünün test edilmesine kadar her aşamada sonuçların doğrulanmasını sağlayarak temel bir çalışma planı yapılmalıdır. Böyle bir yaklaşım, tüketici değeri ile ürün özelliklerinin dengelenmesine, işlevselliğin öneminin ve maliyetinin belirlenmesine ve adil bir fiyatın kanıtlanmasına olanak sağlayacaktır. Bu problemler, bir ürünün, üretimin, projenin veya yapımın değer mühendisliği yöntemiyle çalışılmasıyla çözülebilir. Bu yöntemin uygulanması müşterinin işten beklentisi, tüketici özellikleri, ürünün çalışma koşulları ve süreci, benzer ürünlerin parametreleri hakkında güvenilir bilgi gerektirir. Klasik pazarlama araştırması araçları ve yeni ürün mühendisliği geliştirme araçları tek bir sistemde birleştirilmelidir. Sonuç olarak, değer mühendisliğinin kullanılması, yeni bir ürünü piyasaya sürmek için hedefleri ve amaçları sabitler, gereken süreyi azaltır ve ürünün rekabet gücünü artırır.

Medya İletişim Ajansı Tarafında Değer Mühendisliğinin Önemi

Faaliyet çeşitlendirmesi ve yeni ürün geliştirme, sürekli değişen bir ekonomik ortamda, pazarda bir işletmenin gündeme adaptasyonunun önemli bir alanı haline gelir. Endüstriyel pazarların dinamizmi, yüksek rekabet ve sürekli gelişen üretim teknolojileri, birçok şirketi yeni ürünlerin geliştirilmesi ve pazara sunulması için harcanan zamanı azaltan yöntemler aramaya ve kullanmaya zorlamaktadır. Uzun bir geliştirme süreci ve ürünü üretime sokmak, ‘dünün ürününün yarının pazarlarına sunulmasına’ yol açar. Rakipler, diğerlerinin kararlarını hızla benimser ve yeni fikirler geliştirir; bu nedenle, işletmedeki yenilikçi faaliyet sürekli ve sistematik bir süreç olmalıdır. Ürün geliştirme sürecinde potansiyel müşterilerle etkileşim ve sonuçların sürekli olarak doğrulanması, ürünün rekabet edebilirliğinin sağlanmasında çok önemlidir.

Ajans tarafında da proje (üretim) maliyetlerinin düşürülmesi ve ürün hedef maliyetinin sağlanması da ciddi bir iştir. Potansiyel tüketicilerin tüm gereksinimlerini karşılayan ve kısa sürede alıcının ödemeye razı olduğu fiyata karşılık gelen maliyet düzeyini sağlayan özelliklere sahip bir ürün/hizmet nasıl yaratılabilir?

Burada elbette üreticinin yani malın veya ürünün sahibinin ihtiyacını çok net bir şekilde tanımlamak, marka yönetimi ve pazarlama çalışmalarına ayıracağı bütçesini çok iyi planlamasına gerekçelerini sunarak destek olmak, ürünün pazardaki rekabet gücünü ve ‘fiyat-kalite’ oranını yansıtan göstergeleri belirlemek gerekir.

Müşteri için değer oluşturan malların (ürün ve hizmetlerin) özellikleri: Ulaşmak istedikleri hedef pazar ve marka – iletişim planı içindeki ‘sert’ ve ‘yumuşak’ tüketici parametresi tarafından belirlenir.

Ajans üretimlerinin ekonomik özellikleri (fiyat): Bu grup satış fiyatını, ulaşım, malzeme ve araç, ekip, masa başı çalışması – senaryo – plan – içerikler- içeriklerin türleri – çekim sonrası kurgu – tasarım – animasyon – seslendirme, vergiler, medya satin alma, reklam, dijital medya vb oluşturulan senaryoya göre toplam maliyetlerini içerir.

Pazar araştırması yapılırken, ürünün değerini oluşturan tüketici özelliklerinin belirlenmesi gerekir. “Sert” parametreler, ürünün en önemli işlevlerini ve uygulama aralığını belirleyen ilişkili özellikleri, bir kişinin kullanım kolaylığını karakterize eden ergonomik göstergeleri, teknolojik çözümleri, güvenilirliği ve güvenliği karakterize eden teknik göstergeleri ile ürünün ve illetmenin ayırt edici niteliklerini tanımlar. İkinci ‘zor’ parametre grubu, teknik parametrelerin yanı sıra ulusal ve uluslararası standartlar, normlar, yasal düzenlemeler vb.unsurlar olarak dikkate alınmalıdır.

“Yumuşak” parametreler, ürünün estetik özelliklerini, yani tasarımın, ambalajın, rengin bir ifadesidir. Markaya yönelik ipuçları ve göstergelerdir. İkinci “yumuşak” parametre grubu, prestij, çekicilik, erişilebilirlik vb. belirleyen psikolojik parametrelerdir. Kural olarak, ‘yumuşak’ parametrelerin doğal bir fiziksel ölçüsü yoktur ve ölçülmesi zordur.

Ajans tarafında değer mühendisliğini yürütürken, bir ürün için işletmenin tüm yeteneklerini, düzenleyici ve önleyici faaliyetlerini, satış sonrası hizmetlerini, onarım ve bakım, servis planlarına kadar kuruluşun planlarını, güçlü ve zayıf yönlerini, üstünlük ve eksiklerini incelemek gerekir. Bu çalışmaların önemi sonuçlarda ortaya çıkmaktadır. Bu, ön pazarlama araştırmasının, nesnenin çalışma ve bakım koşulları, müşteri gereksinimleri ve ürünün hedeflenen teknik özellikleri hakkında bilgi sağlaması gerektiği anlamına da gelir. Ajans proje koordinatörünün yaklaşım amacı; bir ürünün, hizmetin veya yapının değer mühendisliği için gerekli bir başlangıç veri setinin oluşturulması olan hedef odak grup anket ve analizleri yöntemini uygulamak ve sonuçları değerlendirmekle devam eder.

Değer Mühendisliği Yöntemi ve Pazar

Değer Mühendisliği yöntemi, bir ürünün ve projenin geliştirme aşamasındaki değerini tasarlamak için kullanılır. DM, Değer Analizinin bir parçasıdır. Değer Analizi yöntemi, kritik ihtiyaçların çözümüne katkıda bulunur:

ürün geliştirme (modernizasyon) süresinin ve üretiminin en verimli ve işlevsel şekilde geliştirilmesi,
dış pazarda rekabet edebilen ve tüketicilerin ihtiyaçlarını karşılayan yüksek teknik düzeyli marka, pazarlama ve medya çıktılarını yaratılması;
ürünün/hizmetin geliştirilmesi, üretimi, tüm gerekli dokunuşların yapılması ve yayınlanması, sırasında işlevsel olarak gerekli kalitenin (gerekli tüketici özellikleri) istikrarının sağlanması;
verimli çalışmanın sağlanması;
yaratıcı üretim/ürün geliştirme, kullanım ve tüketim maliyetlerini son kullanıcının ihtiyaç duyduğu düzeye getirmek.

Böylece hem pazarlama çıktısı ürünün geliştirilmesinde hem de ürünün değerini artırmak ve maliyetleri düşürmek için yeniden tasarlanmasında değer mühendisliğinin kullanımı mümkündür. DM, tasarlanan ürünü tüketici için değer yaratan, yerine getirmesi gereken bir dizi işlev olarak görmemizi sağlar. Nesnenin işlevleri, nesnenin veya bileşenlerinin amaçlandığı eylemin veya sürecin içeriğini yansıtmalıdır. Gerekli fonksiyonların formülasyonu ile eş zamanlı olarak, bunların uygulanması için yapıcı seçenekler önerilmekte ve bu seçeneklerin bir fizibilite çalışması yapılmaktadır. Bu çalışmanın sonuçları, değerlendirmelerini içeren bir fonksiyon kriterleri veya fonksiyonel bir model şeklinde sunulur.

DM’ nin ajans planlama ve üretimlerinde çeşitli aşamalarındaki çalışmanın içeriği tablo 1’de gösterilmektedir (yazar tarafından deneyime dayalı olarak derlenmiştir.

Tablo 1. Ajans hizmetlerinde Değer Mühendisliği aşamalarındaki iş içeriği.

Aşamalar (üretilecek film, metin, içerik, sunum, katalog, dijital medya, reklam araçları, tüm basılı, yazılı, videolu üretimlerin planlanması)

Bilgi:

ürün için firmanın, ürün ve hizmetlerinin her yönden analizi,
ürün için tüketici gereksinimlerinin belirlenmesi,
tasarlanan ajans çıktı ve çalışmalarının uygunluğunun belirlenmesi,
hizmetin temel teknik özelliklerinin belirlenmesi,
çalışma koşullarının tanımı;
hizmetlerin temel teknik özellikleri üzerinde çalışma koşullarının etkisinin incelenmesi;
sayısal teknik ve ekonomik hedefler belirlemek;
orijinal tasarım ile ürünün işlevsel bileşiminin açıklaması;

Temel:

tasarlanan proje fonksiyonlarının formülasyonu ve fonksiyonların sınıflandırılması;
fonksiyonların uygulanması kavram şemasının geliştirilmesi;
işlevsel bir üretim süreci modelinin oluşturulması;
tasarlanan nesneyi oluşturan parçaların belirlenmesi (senaryo planı),
gerçekleştirme fonksiyonları maliyetlerinin tanımı ve analizi;
üretim planı ve fonksiyonlarının öneminin yönetim değerlendirmesi;
üretimin zaman maliyetinin değerlendirilmesi;
üretimin bilgi ve yetenek maliyetinin belirlenmesi,
ürün üretiminin maliyet değerlendirmesi ve tesis işletimi, ürün bertarafı.

Analitik:

temel amaç, hedef ve fonksiyon setinin belirlenmesi,
isteğe bağlı işlev setinin belirlenmesi (isteğe bağlı yapılandırma),
işlevlerin öneminin ve uygulama maliyetlerinin karşılaştırılması;
maliyetlerin işlevsel olarak gerekli ve aşırı olarak ayrılması (animasyon, metaverse vb üretim kalemleri)
malzemeler, satın alınan bileşenler ve işçilik için en yüksek maliyet yoğunluğuna sahip yapısal eleman veya işlevsel alanların tahsisi.

Yaratıcı:

tasarım, teknoloji ve malzemelerdeki ‘dar’ (‘zayıf’) yerlerin belirlenmesi;
üretimler için fikirler ve senaryolar hazırlamak ve teklif hazırlamak;
ürün konseptlerinin oluşturulması (aynı işlevin çeşitli tasarım çözümleriyle uygulanması),
analitik aşamada belirlenen önem ve maliyetlerdeki tutarsızlıkların ortadan kaldırılması,
gelişmiş alternatiflerin detaylandırılması ve en uygun seçeneklerin seçilmesi.

Araştırma:

seçilen seçenekler için eskizlerin geliştirilmesi;
seçeneklerin karşılaştırmalı teknik ve ekonomik değerlendirmesi;
seçilen çözümlerin incelenmesi ve seçeneklerin değerlendirilmesi.

Öneri:

uygulama için en akılcı çözümlerin seçimi,
ihtiyaçlara uygun yetenekte ekiplerin seçimi,
projenin onayı ve üretim organizayonu için çalışmalar.

Pazarlama Araştırmaları ve Çıktıların Değerlendirilmesi

İşletmeler tarafından yürütülen standart pazarlama araştırması, kural olarak, bir nesnenin “işlevsel görünümü” hakkında bir fikir vermez, bu da değer mühendisliğinin uygulanmasını büyük ölçüde karmaşıklaştırır ve ürün geliştirme süresini artırır. Bu nedenle, pazarlama yönü, ürün geliştirme aşamasında müşteri için en iyi ürünü minimum maliyetle oluşturmada belirleyici bir rol oynayacaktır.

Pazarlama araştırması, bir pazarlama raporunun yapısını belirleyen üç temel türe ayrılabilir: pazar araştırması, tüketici araştırması ve ürün araştırması. Pazar araştırması, pazarın durumunu belirlememizi sağlar. Tüketici araştırması, tüketicilerin bir ürün seçerken yönlendirdiği tüm faktörleri belirlememizi sağlar. Ürünün incelenmesi, ürünün tüketici özellikleri hakkında en değerli bilgileri ve alıcının bakış açısından başarılı bir reklam kampanyası oluşturmak için verileri elde etmemizi sağlar.

Ajansların müşterileri için üretim seçimine ilişkin bir karar, bir ürünün değerini ve tüketici özelliklerini tasarlamak için önemlidir. Sunulan bilgiler, pazarı karakterize etmemize, ana faaliyet alanlarını belirlememize, pazardaki boş veya az kullanılan nişleri bulmamıza, müşterilerin gereksinimlerine ve mevcut rekabeti görmemize yarar.

İncelenen ürünlerin üretim beklentileri hakkında sonuçlar çıkarmak, bu pazar için bir strateji seçmek için öneriler formüle etmek. Yeni rekabetçi ürünler geliştirmek amacıyla, pazarlama araştırmasının temel amacı, potansiyel kullanıcıların ihtiyaçlarını karşılamak için ürünün sahip olması gereken özellikleri belirlemek olacaktır. Bunun için, patent analizi uzmanları, potansiyel ürün tüketicileri, yaratım ve üretim alan uzmanları, ihtiyaçlara göre ürün tedarikçileri (ekipman ve üst teknolojik malzeme) içeren hedef odak grubu ile sürekli etkileşim kurmak gerekir.

Ürün (medya üretimleri) temel modelinin gerekli özellikleri ve isteğe bağlı olacak parametrelerin seçimi, artan tüketici özellikleri ve ürünün fiyatı hakkında uzman görüşlerinin alınması ile tüm üretim süreci son teklife dönüşür.

Sonuç

Değişen ekonomik koşullar, teknolojinin gelişmesi, artan rekabetin karakterize ettiği dinamik pazarlarda faaliyet gösteren şirketler, günümüz pazar gereksinimlerini karşılayan ve hatta onlardan önde olan ürünleri hızlı bir şekilde geliştirmelerine olanak tanıyan esnek yetkinliklere sahip olmalıdır. Hedef odak gruplarının pazarlama araştırması ve pazarlama üretimleri ile birleştirilen değer mühendisliği yöntemi, şirketlerin rekabet edebilirliğini ve maliyet, fiyat ve kar dengesini sağlayarak yeni bir ürünün geliştirme süresini kısaltmasına olanak tanıyacaktır. Bununla birlikte, her durumda odak grubunun oluşumuna ve ürün fonksiyonlarının açıklamasına bireysel bir yaklaşım gereklidir.

Odak grup, ürünün değerini belirleyen tüm paydaş gruplarının temsilcilerini içermelidir. Ürün fonksiyonlarının temel ve opsiyonel olarak ayrılması, ürünün hedef maliyetini etkileyeceği için müşteri odaklı üretim koşullarında önemli rol oynamaktadır. Medya iletişim ajansları kural olarak; insan yönetimi, içerik yönetimi ve yazılım fonksiyonlarını birleştiren teknik olarak gelişmiş ürünler üretirler. Bu durumda müşteri işletmelerinin yönetim sistemine entegrasyonunu sağlayan yönetim fonksiyonları ayrı bir önem arz etmektedir. Odak grupların pazarlama araştırmasının kullanılması, yukarıdaki sorunları çözmemize ve ürünün değer mühendisliği için gerekli bilgi desteğini hazırlamamıza olanak tanır. Elbette tüm bu çalışmalar da firmaları amaçlarına ulaştıracak en verimli marka – pazarlama – iletişim çıktılarının üretilmesi için detaylı yol göstericeler olacaktır. İşletmelerin gerçek dokusuna, ama.larına ve hedeflerine yönelik üretimler yapmak; onların bulundukları pazarda rekabet avantajı sağlamalarına ve kalıcı marka değeri oluşturmaları için kıymetli ve olmazsa olmazdır. Oluşan tüm değerler işletme için olduğu kadar bu hizmetleri sunan ajansın da kendi üretimi olduğu için kendi marka ve pazar değerine ulaşmasını sağlar. O nedenle ajanslar kopyala yapıştır hizmetlerden kaçınmalı ve bir işletmeye kabul görmüş yöntem ve tekniklerle derinlemesine hizmet vermeye önem vermelidir.

Kaynakça

Değer Analizi ve Mühendisliği Teknikleri , 3. baskı. LD Miles tarafından. New York, NY: McGraw-Hill, 1972.
Scot McClintock tarafından Value World’de “DM’’nin Korkusu: Neden Daha Fazla Kullanılmadığını Anlamak” . cilt 11, Sayı 4, Ocak/Şubat/Mart. 1989, s. 12-14.
Değer Mühendisliği: Tasarım, İnşaat, Bakım ve Operasyonlar için Pratik Uygulamalar, Alphonse J. Dell’Isola. Kingston, MA: RS Means Company, Inc., 1999.
Değer Mühendisliği Teorisi, Gözden Geçirilmiş Baskı , Donald E. Parker. Washington, DC: Lawrence D. Miles Value Vakfı, 1995.
Değer; Ölçümü, Tasarımı ve Yönetimi M. Larry Shillito ve David J. De Marle. New York, NY: John Wiley & Sons, Inc., 1992.
Değer Yönetimi Uygulaması , Michel Thiry. Sylva, NC: Proje Yönetim Enstitüsü, 1997.
Kotler ve Pazarlama, Kotler, P., Sistem Yayıncılık, İstanbul 2000
İşletmelerde Stratejik Yönetim, Ülgen, H. ve Kadri M., Literatür Yayınları, İstanbul 2004
Müşteri İlişkileri Yönetimi, Alagöz, S., ve diğerleri, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara 2004
Değer Analizi, Çiğdem S., Kogem, İstanbul 1996
Ürün Geliştirme Sürecinde Değer Analizi ve Hedef Maliyetleme Yaklaşımı, Sezer Mahmut F., İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, ( Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul 1999
Stratejik Maliyet Yönetimi Maliyet Ve Yönetim Muhasebesinde Yeni Yaklaşımlar, Karcıoğlu Reşat, Aktif Yayın Dağıtım, Erzurum 2000
Ürünün Tasarım Aşamasında Kullanılan Stratejik Maliyet Yönetim Teknikleri, Ergun Ülkü, Turmob Yayın, Ankara 2000
Hedef Maliyetleme, Bahşi C. Gökhan -Can Ahmet Vecdi, Turmob Yayın Ankara 2004
Mamul Maliyetlerin Yönetiminde Etkin Bir Araç, Doç. Dr. Dursun Acar, Arş.Gör. Dr. Hasan Alkan, Süşeyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakultesi Y.2003
Değer Yönetimi Sürecinde Marka Değerinin Belirlenmesine Yönelik Belirlenmiş İki Markaya İlişkin Değer Analizi, Selda Başaran Alagöz, Murat Öz, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2008
Gruner K ve Homburg C 2000 Müşteri Etkileşimi Yeni Ürün Başarısını Arttırıyor mu? J.
Hoyer W, Chandy R, Dorotic M Krafft M ve Singh S 2010 Yeni Ürün Geliştirmede Tüketici Birlikte Yaratımı J. Serv. Res. 13 s 283–96 doi: 10.1177/1094670510375604.
Porter ME 1980 Rekabet Stratejisi: Sektörleri ve Rakipleri Analiz Etme Teknikleri
Belkin V N, Belkina NA ve Vladykina LB 2015 İşletmelerin rekabet edebilirliğini değerlendirmenin teorik temeli Econ. kayıt 1 sayfa 144–55
Emelyanov S 2002 Uluslararası imalatçıların rekabet gücü: pazar konumunu ve rekabet avantajlarını belirleyen faktörler Mark. Rus. kısa 1 sayfa 107–16
Ürün rekabetçiliğinin değerlendirilmesi. Çevrimiçi olarak erişilebilir: http://www.somemarketing.ru/margus-554-4.html (erişim tarihi 01.06.2020)
Alix T, Ducq Y ve Vallespir B 2009 Ürün hizmet değeri analizi: iki tamamlayıcı bakış açısı Konf. 1. CIRP IPS2 s 157–64
Abdolmaleki K ve Ahmadian S 2016 Ürün Özellikleri, Müşteri ve Tedarikçi Katılımı ve Yeni Ürün Geliştirme Arasındaki İlişki. Pr. ekonomi ve Fin. 36 s 147–56 doi: 10.1016/S2212-5671(16)30026-0
Abdullah A ve Adesta E 2015 Değer analizi değer mühendisliği (VAVE) ARPN J. Müh. Uygulama Sc. 10 (21) 10072-76 doi: 10.10072-10076
Karpunin M 1987 Elektrik endüstrisinde işlevsel maliyet analizi uygulaması (Moskova:
Kiran DR 2017 Toplam Kalite Yönetimi: Temel Kavramlar ve Vaka Çalışmaları (Oxford).
Pazarlama araştırması. Çevrimiçi olarak erişilebilir: https://creativecallproject.ru/marketingovye- issledovaniya/ (erişim tarihi 01.06.2020)
Zemlickienė V ve Maditinos D 2012 Yenilikçi Ürün Geliştirme Süreci için Pazarlama Stratejisi Formülasyonu Verslas: teo. prak 13 pp 365–74 doi: 10.3846/btp.2012.38